Ενίσχυση Μονογονεϊκών Οικογενειών

Οι μονογονεϊκές οικογένειες στην Ελλάδα αποτελούν μια ευάλωτη κοινωνική ομάδα, με αυξημένες ανάγκες φροντίδας και μειωμένες οικονομικές δυνατότητες.

Το κράτος, αναγνωρίζοντας αυτή τη συνθήκη, θεσπίζει ειδικά μέτρα και προγράμματα για να ενισχύσει την οικονομική τους σταθερότητα και να διασφαλίσει ίσες ευκαιρίες κοινωνικής ένταξης και εργασίας.

Οι επιμέρους δράσεις εφαρμόζονται σε όλη την ελληνική επικράτεια.
Η υλοποίηση των δράσεων γίνεται τόσο σε κεντρικό επίπεδο (μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών Υπουργείων και του ΟΠΕΚΑ) όσο και σε τοπικό επίπεδο από τους Δήμους, οι οποίοι αναλαμβάνουν δράσεις για παιδικούς σταθμούς, κοινωνικά προγράμματα και παροχές τροφείων.

Δικαιούχοι είναι οι μονογονεϊκές οικογένειες, δηλαδή εκείνες στις οποίες ένας μόνο γονέας έχει την αποκλειστική επιμέλεια ενός ή περισσότερων ανήλικων τέκνων.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:

• Χήροι και χήρες με ανήλικα παιδιά.
• Άγαμοι γονείς με αποκλειστική επιμέλεια.
• Διαζευγμένοι γονείς στους οποίους έχει ανατεθεί η επιμέλεια με δικαστική απόφαση.
• Πατέρες μονογονείς με ανήλικα ή ανίκανα για εργασία τέκνα.

 Για να γίνουν λήπτες των διευκολύνσεων απαιτείται:

1. Νόμιμη και μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα για τουλάχιστον πέντε έτη.
2. Απόδειξη μονογονεϊκής κατάστασης, μέσω ληξιαρχικών πράξεων ή δικαστικών αποφάσεων.
3. Φορολογική δήλωση (έντυπο Ε1) και εκκαθαριστικό σημείωμα του τελευταίου έτους.
4. ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και τραπεζικός λογαριασμός (IBAN).
5. Ηλεκτρονικό μισθωτήριο συμβόλαιο, σε περίπτωση αίτησης για επίδομα στέγασης.

Εισοδηματικά Κριτήρια: Το μέγιστο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα για να δικαιούται μια μονογονεϊκή οικογένεια οικονομική ενίσχυση είναι 21.000 ευρώ. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο πέραν του πρώτου.

Περιουσιακά Κριτήρια: Η συνολική αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ.

Α. Οικονομική Στήριξη και Επιδόματα

1. Επίδομα Στέγασης / Επιστροφή Ενοικίου
   Το επίδομα στέγασης αφορά νοικοκυριά που νοικιάζουν την κύρια κατοικία τους και παρέχεται μέσω ηλεκτρονικής αίτησης στην ιστοσελίδα του ΟΠΕΚΑ. Το βασικό ποσό επιδότησης είναι 70 ευρώ το μήνα για τον δικαιούχο. Το μέγιστο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα για να δικαιούται μια μονογονεϊκή οικογένεια οικονομική ενίσχυση είναι 21.000 ευρώ.
   Για τις μονογονεϊκές οικογένειες, υπάρχει προσαύξηση 70 ευρώ το μήνα για το πρώτο ανήλικο παιδί. Για κάθε επιπλέον ανήλικο τέκνο, το ποσό αυξάνεται κατά 35 ευρώ το μήνα.Έτσι:

• Μονογονέας χωρίς παιδιά λαμβάνει 70 ευρώ μηνιαίως.
• Μονογονέας με ένα ανήλικο παιδί λαμβάνει 140 ευρώ μηνιαίως.
• Μονογονέας με δύο ανήλικα παιδιά λαμβάνει 175 ευρώ μηνιαίως.
• Μονογονέας με τρία ανήλικα παιδιά λαμβάνει 210 ευρώ μηνιαίως.

Το επίδομα καταβάλλεται μηνιαία, για όσο διάστημα πληρούνται τα κριτήρια του προγράμματος.

2. Επιστροφή Ενοικίου: Τα εισοδηματικά κριτήρια ένταξης στο μέτρο είναι διευρυμένα και αντιστοιχούν στα κριτήρια του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ». Ειδικότερα:

   • Για τον άγαμο: έως 20.000€ ετήσιο φορολογητέο εισόδημα.
   • Για τους έγγαμους: έως 28.000€, προσαυξανόμενο κατά 4.000€ για κάθε παιδί.
   • Για τις μονογονεϊκές οικογένειες: έως 31.000€, προσαυξανόμενο κατά 5.000€ για κάθε επιπλέον παιδί πέραν του πρώτου.

   Επιπλέον, για την επιστροφή ενοικίου κύριας κατοικίας, το σύνολο της οικογενειακής περιουσίας, όπως προσδιορίζεται από τον ΕΝΦΙΑ, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 120.000€ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενο κατά 20.000€ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού. Για την επιστροφή ενοικίου φοιτητικής κατοικίας δεν ορίζεται περιουσιακό όριο.

   Το ποσό επιστροφής θα υπολογίζεται με βάση τις φορολογικές δηλώσεις και θα αντιστοιχεί στο 1/12 του δηλωθέντος ενοικίου, τόσο για την κύρια όσο και για τη φοιτητική κατοικία. Το μέγιστο ποσό επιστροφής για την κύρια κατοικία θα είναι 800€ και θα αυξάνεται κατά 50€ για κάθε εξαρτώμενο παιδί του ενοικιαστή. Το μέγιστο ποσό επιστροφής για τη φοιτητική κατοικία θα ανέρχεται επίσης στα 800€.

3. Επιδόματα Δημοσίων Υπαλλήλων: Οι δημόσιοι υπάλληλοι που είναι μονογονείς δικαιούνται ειδικά επιδόματα και προσαυξήσεις, ανάλογα με το εισοδηματικό τους επίπεδο. Παράλληλα, παρέχονται ευελιξίες στο ωράριο εργασίας, δυνατότητα τηλεργασίας και πρόσθετες ημέρες άδειας.

Β. Άδειες και Διευκολύνσεις

Εργασιακές Άδειες: Οι εργαζόμενοι μονογονείς, είτε στον ιδιωτικό είτε στον δημόσιο τομέα, δικαιούνται επιπλέον έξι (6) εργάσιμες ημέρες άδειας ετησίως.
Σε περίπτωση που έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά, η άδεια αυτή αυξάνεται σε οκτώ (8) εργάσιμες ημέρες.

Στρατιωτική Θητεία: Οι άγαμοι πατέρες που είναι χήροι και έχουν τουλάχιστον ένα ανήλικο ή ανίκανο για εργασία τέκνο, μπορούν να αιτηθούν πλήρη απαλλαγή από την υποχρέωση στρατιωτικής θητείας.

Γ. Άλλες Κοινωνικές Παροχές

Οι μονογονεϊκές οικογένειες απολαμβάνουν επιπλέον κοινωνικές παροχές, όπως:

• Προτεραιότητα στην εγγραφή παιδιών σε δημοτικούς και δημόσιους παιδικούς σταθμούς.
• Απαλλαγή ή μείωση τροφείων, για οικογένειες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ ετησίως.
• Συμμετοχή σε προγράμματα απασχόλησης και κατάρτισης, με προτεραιότητα μοριοδότησης.
• Βελτιωμένα εισοδηματικά όρια συμμετοχής στα στεγαστικά προγράμματα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ».

Το ανώτατο ποσό ενίσχυσης μέσω του επιδόματος στέγασης για μονογονεϊκές οικογένειες φτάνει τα 210 ευρώ το μήνα, για νοικοκυριό με τρία ανήλικα τέκνα. Στα στεγαστικά προγράμματα, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ», παρέχεται επιπλέον κρατική στήριξη μέσω επιδότησης επιτοκίου έως 75%, γεγονός που καθιστά τη δανειοδότηση ιδιαίτερα ευνοϊκή για τους μονογονείς.